Exemplarisch onderwijs wordt vormgegeven met behulp van exempels. Een exempel is een samenhangende onderwijseenheid of compositie (15 à 20 uur) waarin voor leerlingen een ‘mensheidsthema’ aan de orde gesteld wordt.
Mensheidsthema’s zijn natuurverschijnselen of ontdekkingen die in het verleden het dagelijkse leven van mensen ingrijpend hebben gewijzigd of een belangrijke bijdrage leverden aan de ontwikkeling van cultuur en wetenschap. Voorbeelden zijn de ontdekking van de boekdrukkunst, de Sint-Janskerk in Gouda en natuurkundige fenomenen zoals verbranding en licht.
De onderdelen en activiteiten binnen een exempel openen een ‘landschap’, waarin de brede context van het thema in zijn vakgebied en de wereld om ons heen zichtbaar wordt.