Ga direct naar
Inhoud

Artificium

Veel artikelen, die afgelopen jaren gepubliceerd zijn in Artificium of het Onderwijskunstbulletin, zijn digitaal beschikbaar als pdf-document.

Blader door de lange lijst artikelen of klik op een jaartal om direct naar een artikel uit die jaargang te gaan.

 2011 | 20102009 | 2008 | 20072006200520042003 | 2002

2011, nummer 2

Scheuren of kleuren?
Redactioneel

Wat iedere leraar moet weten

Kinderen vertrouwd maken met de wereld om hen heen

Jeruzalem, stad van Go(u)d
Tranen, trouw en toekomstperspectief

Het skelet aan de wandel
Botten en spieren bij mensen en dieren

'Hier zijn we leraar voor geworden'
Terug naar de basis in Capelle a/d IJssel

Exemplarisch onderwijs met ouders
Impressie van een avond in Oud-Beijerland

Ontmoeting met Jan Toorop
Oosterse kleuren, kleine stipjes en tegenstellingen op straat

De zin van onhandigheid
Column

De praktijk beter begrijpen
Kenniskring bezig met onderzoeksrapporten

Kijk eens in de spiegel
Spiegeling en symmetrie

Grip op getallen, maar niet je blikveld versmallen
Rekenen met inzicht en begrip
Bijbehorend voorbeeld: Kippen in de krant

2011, nummer 1

De esthetische dimensie in het exemplarische leren

Smullen van schimmels
Fascinatie voor schimmels leidt tot exempel

Florence Nightingale op het Hoornbeeck College
Hoe Engels ongedacht boeiend werd

Moderne taal weer op verhaal
Interview met lectoren Bert Kalkman en Johan van Wijk

Waarnemen bij Bavinck: hetzelfde als bij Wagenschein?

Kijk op keien
Als archeoloog op zoek naar de wereld achter het hunebed

Met de neus op de feiten

Hoe gaat het met Memito in Nicaragua?

Martin Wagenschein in de Villa Iskandaria

Waar komt mijn wollen trui vandaan?
Spinnen en vilt maken met groep 5

Torenhoog en torenlaag
Torens om te bouwen en over te bomen

Leren van de Ecole d'Humanité
Studenten in gesprek met Philipp Hostettler

2010, nummer 3

Sleutels tot succes
Over stimulerende factoren voor de implementatie van exemplarisch onderwijs op basisscholen

Kastelen staan niet zomaar ergens
Geheimen achter dikke muren

Pedagogische inspiratie van een Jenaplandeskundige
´Een thema moet je niet bakken, maar uitpakken.´

Onderwijsgeven: doe het met vreugde

Groots met brood
Exempel over korrels, koren en boterhammen

Ecole d'Humanité
De school van Paul Geheeb in 2010

Trillingen, bewegingsleer en energieleer
Het massaveersytseem in vwo 6 - een onderzoek

Boeien, groeien en opbloeien
Groeiend enthousiasme in Sint-Philipsland

Extra bij 'Sleutels tot succes':
Blom, P.D., Herweijer, C. & Meijer, W. (2010). Stimulerende factoren voor implementatie van exemplarisch onderwijs in scholen voor primair onderwijs. Bachelorthesis Universiteit Utrecht

2010, special Tijd voor kwaliteit


Impressie van de conferentie 'Tijd voor kwaliteit'
'Jeder Eindruck fordert einen Ausdruck'

Aandacht als inzet van onderwijs

De klop van het hart
Gedachten over aandacht in onderwijs en aanverwante vakgebieden

Leren, aandacht en cultuur
Een pedagogiek van de aandacht in een snelvuurcultuur

Broederschap met Brussel en Basel
'Het is me een groot genoegen om hier te zijn'

The proof of the pudding is in the eating

Inleven als pedagogische bekwaamheid
Levenslessen van een emeritus hoogleraar

Exempel over eerlijke handel goed ontvangen
Paaseitjes en toekomstperspectieven

2010, nummer 1


Paul Geheeb, wonderlijke pedagoog vol idealen
De pedagogische idealen gerealiseerd

Observeren en reflecteren
Meekijken over de schouder van een onderzoeker

Een kreeft in de klas
Studenten pabo 4 ontwikkelen nieuwe miniatuur

Jeugdige koffieboeren gaan voor eerlijke prijs
Eerste uitvoering van het exempel 'Fairtrade'

Voorzichtige stappen in Nieuwerkerk
'Deze natuurlijke manier van leren blijft mijn ideaal'

Isaäk van Dijk als pedagoog
Zoeken naar de ziel

Leraren raken in de pit van hun werk
Onderwijzen, christen-zijn en iets toevoegen aan de levens van kinderen

2009, special Wetenschap en Techniek


Wetenschap en techniek: dichterbij dan je denkt
Een lezing van professor Marc J. de Vries

Kijk eens wat beter naar de wereld om je heen
Een lezing van Bert Kalkman

Leerkrachten vol leerervaringen
'Je gaat anders kijken naar de wereld om je heen'

Wetenschap en techniek dringen de basisschool binnen
Blik op een veelbelovende aanpak

Praktisch en praktijkproef
Meester Lars met 'Rond de toren' op zijn bureau

2009, nummer 3


Dicht op de huid, dichtbij de verschijnselen
Over de wijze waarop kinderen taal verwerven binnen exemplarisch onderwijs

In de ban van de bal
Veel vragen bij ontwikkeling exempel ‘Waarom stuitert een bal?’

Paul Geheeb, wonderlijke pedagoog vol idealen
De pedagogische idealen in de verdrukking

'Kan dit onderwerp, meneer?'

Pabo 3-studenten begeleiden bij het kiezen van een exemplarisch onderwerp

Het Stadspaleis
De bouw van het stadhuis op de Amsterdamse Dam

Meer dan onderwijstechnicus, coach of expert
De meerwaarde van exemplarisch onderwijs in het voorgezet onderwijs

Open schooldeuren in Woudenberg
‘Het zou mooi zijn als we voor een groot deel exemplarisch konden werken’

Te gast bij Maarten Luther op 'De Wartburg'
Ontwikkeling van een exempel voor het voortgezet onderwijs

2009, nummer 2


Met elkaar in gesprek!
Over de bedoeling en de effecten van het socratisch gesprek

Ambassadeur met drive
‘Echte samenhang is mijns inziens meer dan harken’

Sprekende kleuren
Miniatuur over de zeggingskracht van kleuren

Licht en logos
De betekenis Herman Bavinck voor exemplarisch onderwijs

Lesboer wordt gids
Exemplarisch onderwijs op het Calvijn College in Zeeland

Opwekking van elektriciteit
Dynamisch exempel met duurzame vragen

2009, nummer 1


Paul Geheeb, wonderlijke pedagoog vol idealen
Ontwerp en invoering van een eigen pedagogisch schoolprogramma

Motivatie als samenspel 
Meerdere factoren bepalen motivatie in exemplarisch onderwijs

Onderwijs tussen spel en ernst
Enkele gedachten over Huizinga’s Homo ludens

Schubert als gelukszoeker
Nieuw exempel over muziek Schubert

Calvijn als fenomeen
Exemplarisch onderwijs met Geneefse reformator

Is slavernij een exemplarisch thema, meneer?
Ervaringen bij het zoeken naar fenomenen en een exemplarisch onderwerp

2008, nummer 3


Kinderen leren meer!?
Onderzoek naar metacognitie bij exemplarisch onderwijs

Paul Geheeb 
Wonderlijke pedagoog vol idealen

Wel bewogen, niet gebroken
Hoogwater in het rivierengebied

Oorlog op het eiland Tholen
De Tweede Wereldoorlog in Sint-Maartensdijk

Componeren op de basisschool
De klas een orkest

2008, nummer 2


Ontmoeting als motief
Motivatie binnen exemplarisch onderwijs

Waarom blijven kinderen eraan hangen?
Eerste verkenning naar motivatie van kinderen bij exemplarisch onderwijs

Katwijk toen en nu
Een exempel over de plaatselijke geschiedenis

Exemplarisch onderwijs
Tegen vervreemding van de natuur

Exemplarisch onderwijs en catechese. Over het onthullen van een geheim
Over het onthullen van een geheim

Ontdekken, ontvankelijkheid en verwondering (2)
Natuuronderwijs met jonge kinderen en het gebruik van de zintuigen

2008, nummer 1


Exemplarisch onderwijs biedt de nieuwe onderbouw samenhang!

De nieuwe onderbouw écht uitdagend, vakoverstijgend en activerend

Een werkelijkheid tot leven brengen
Reflecties bij de ontwikkeling van een exempel

Springen moeten én willen
Gesprekken en gedachten bij een gedicht

Kijk eens wat vaker in de spiegel van 
Recensie van het boek Meesterschap in spiegelbeeld

De Eiffeltoren
Torenhoog de diepte in

Ontdekken, ontvankelijkheid en verwondering (1)
Natuuronderwijs met jonge kinderen en het gebruik van de zintuigen

2007, nummer 3


Zin in exemplarisch onderwijs!?
Over onderwijs geïnspireerd door de ideeën van Martin Wagenschein

Meesterschap en vertrouwen
Gesprek met Willemieke Reijnoudt over wat exemplarisch onderwijs doet met leraren

Brieven schrijven met dieren
Peter Dijkstra over zijn eerste praktijkervaring met een exempel

Wonderlijke wolken
Een exempel over het water in de werkelijkheid

Babylonisch rekenen
Een exempel naar aanleiding van de hangende tuinen van Babylon

Gezamenlijk waarnemen, een didactische uitdaging!
De kunst van het waarnemen, besproken met een filosofische wiskundige

Met Willem Barentsz op reis
Een impressie van de uitvoering van dit exempel

2007, nummer 2


Muziek zelf beginnen te begrijpen
Een klein voorbeeld van de manier waarop kleine kinderen iets waarover ze in aanleg beschikken ontdekken en verder kunnen ontplooien

Het oog van de meester
Samenvatting van de vertelling over Martin Wagenschein die Bert Kalkman en Peter Buck hielden tijdens een onderwijskunstconferentie in Biezenmortel

Curriculumontwikkeling: 'vorm en inhoud integreren'
Bespreking van het boek 'A vision with a task'

Het licht
Stilstaan bij een gedicht van Martinus Nijhoff

Fietsen is (g)een kinderspel!
Een verslag van de uitvoering van dit exempel

2007, nummer 1

 
De leerkracht als instituteur 
Prof. dr. H. van Crombrugge over de rol van de leerkracht

Poëtische waterstromen
Een boekje open over dichten

Gaat het nog wel om vorming?
Vragen bij de vormende werking van vakinhouden van bijvoorbeeld economie, natuur- en scheikunde

Kun je me een plaatje sturen?  
Overwegingen bij het boek 'Wie gelangt man/ein Mensch zu Sinn'

Een kast vol mogelijkheden
Onderwijskunst heeft meerwaarde voor onderwijs jonge kinderen

2006, nummer 3


De kunst van het luisteren
Zoeken wat een kind bezighoudt en in de opvoeding nodig heeft

Het Wilhelmus
'Een fenomeen om tot in de vezels te leren kennen'

Mondriaans mysteries ontraadseld
Over de uitvoering van dit exempel

'Komt u even op het bankje zitten?'
De kunst van het waarnemen, besproken met een kunstenaar

2006, nummer 2


Onderwijskunstkroniek
Bert Kalkman blikt terug én vooruit.

Onderwijskunst en de Driestar
Hoe het allemaal begon

Brief van Peter Buck aan de werkgroep

Levenslessen rondom Kikker en Pad
Luisteren, lezen, schrijven en schilderen met Arnold Lobel

Camera Obscura
De werkelijkheid in beeld

Onderwijskunst zien èn doen
Verslag van de netwerkbijeenkomst over Anne Frank

Een gesprek rond exemplarisch onderwijs
Metaforen over het verleden en de toekomst

'Nederland zou Nederland niet zijn zonder Willem van Oranje'
Twee leerkrachten over de ontwikkeling van een exempel

2006, nummer 1


Omnia - alles
Over drie manieren van onderwijskunst om allen alles te leren

'Wormcruyt met suicker vermengd'
Over de ontwikkeling van een exempel...

Leren van Peter Buck
Colleges en een gesprek over de houding van de leerkracht

Geboeid door het pijporgel
De ontwikkeling van een exempel blijkt een ware zoektocht

Boekbespreking: Leren denken bij de bronnen

2005, nummer 3


Onderwijskunst; pedagogiek tussen heimwee en verlangen!?
Ingekorte versie van een lezing die Bert Kalkman uitsprak op een onderwijskunstseminar

Het nieuwe leren, het nieuwe luisteren
Over de kunst van het leren luisteren

Vrees en verlangen
Associaties bij onderwijskunst

Vissen in de diepte
Stilstaan bij een gedicht van Gerrit Achterberg

Het lied van Ambrosius
Martijn Bakker gaat in zijn exempel terug naar de Vroege Kerk

Onderwijskunst als exempel
In gesprek met het boek 'Onderwijskunst. Handboek voor exemplarisch onderwijs'

2005, nummer 2


Onderwijskunst en Teamonderwijs Op Maat
Wat heeft een pedagogisch-didactisch concept als onderwijskunst van doen met het TOM-project?

Anne Frank
Een nieuw exempel

'Je leert niet alleen, je leert met elkaar'
Interview met een gedreven opleidingsdocent

Onderwijskunst volgens een ervaren docent
In gesprek met Jan Veldman

Onderwijskunst op de basisschool
Twee onderwijsverhalen

2005, nummer 1


Stimuleren, motiveren en intensiveren
Drie schoolleiders over Onderwijskunst op hun school

Was man nicht versteht, das besitzt man nicht
Over de pedagogische opdracht van het onderwijs en de verschillen tussen thematisch en exemplarisch onderwijs

In gesprek met een cursist
'Onderwijskunst als richtingwijzer voor goed onderwijs en intrinsiek gemotiveerde leerlingen'

'Wil' zout of 'moet' zout in kubusjes kristalliseren?

In 80 dagen de wereld rond?!
Jules Verne verdient én krijgt navolging

Schatgraven
Tweeluik over de ontwikkeling van een exempel

2004, nummer 3


Uitdagend onderwijs een hype...?
Integrale tekst van een lezing die Bert Kalkman hield op op de jaarvergadering van de Gereformeerde Onderwijzers- en Lerarenvereniging

Onderwijs, tact en reflectie
Over het boek 'Tact of teaching' van Max van Maanen

De negende symfonie van Beethoven
Onderwijskunst en muziek. Liesbeth en Marieke de Rooij gingen de uitdaging aan om deze twee bij elkaar te brengen

Licht roept tot aanzijn
Gedachten bij een gedicht van Ida Gerhardt

Onderwijskunst in Hongarije
Voortvarend aan de slag

Het spoor van de Ander
Een rede van professor Rolf Siller

2003, nummer 2


Kiezelsteentjes laten vallen
'Wil' een steen of 'moet' hij vallen?

Van zoektocht naar Schöpfung
Twee studenten over de ontwikkeling van hun exempel

In gesprek met Piet Booij
Over Pythagoras en Onderwijskunst

Zout maken
Verslag van een experiment

Onderwijskunst in Limburg a/d Lahn
Een duik in de geschiedenis en geheimen van een Romaanse kerk

2002, nummer 3


Willem Ysbrantz Bontekoe
Een onderwijsverhaal

Art of Teaching
The Gutenberg-example

Heidelberg
Inspirerende gesprekken over onderwijskunst in Duitsland

Meer dan leuke lesjes
Over onderwijs dat je scherp houdt

Goud maken
Scheikunde volgens de principes van exemplarisch onderwijs





Snelkoppelingen